Over de kunstenaar
Composition markeert een wending in de veranderlijke loopbaan van Francis Picabia. In 1917 richtte hij in Barcelona het tijdschrift 391 op. De pagina's werden een proeftuin voor de provocaties die hem met Dada verbonden. Zijn eerdere machineportretten hadden het idee dat een portret een menselijk gezicht nodig had al ter discussie gesteld. Tegen het einde van de jaren dertig had hij herhaaldelijk gewisseld tussen abstractie en figuratieve schilderkunst. Hij weigerde zich vast te leggen op één artistieke identiteit. Composition maakt die rusteloze geschiedenis zichtbaar: modernisme is hier minder een vaste stijl dan een kans om van richting te veranderen.
Het kunstwerk
Wat gebeurt er als een schilderij geen herkenbaar onderwerp biedt? Composition uit 1939 vraagt de kijker het te benaderen zonder het houvast van een benoemde persoon of plaats. De titel laat de interpretatie open in plaats van een verhaal aan te reiken. Picabia onderzocht toen al tientallen jaren wat een schilderij kon zijn. Ook dit kunstwerk verzet zich tegen verwachtingen. Het ontstond aan de vooravond van een nieuwe Europese oorlog, maar die datering bewijst op zichzelf geen politieke boodschap. Als vintage poster bereikt het schilderij ook kijkers buiten het museum, zonder voor te schrijven wat de abstractie moet betekenen.
Stijl en kenmerken
Bovenaan raakt een gele boog een blauwe punt, terwijl daaronder een rode band krult. Dunne, lusvormige contouren lopen over de okerkleurige ondergrond door bredere kleurvlakken heen. Zwarte vormen zwellen tussen de rondingen op en lopen soms smal toe. Bij het midden ligt een klein donker ovaal tegen een gebroken wit vlak. Lager scheidt een andere lichte strook blauw van rood. Het gevlekte oppervlak oogt onregelmatig en geschuurd, niet glanzend. In deze abstracte kunstprint volgt het oog steeds een ronding die weer door een andere wordt gekruist.
In het interieurontwerp
Stel u een leeskamer voor in de late namiddag. Licht strijkt langs een notenhouten kast, met daarboven deze verticale poster in een smalle zwarte lijst. Een fauteuil van tabakskleurig leer weerspiegelt de okerkleurige ondergrond; de rode vlakken doorbreken de ingetogen inrichting. Laat voldoende muur vrij om vanuit de stoel de lusvormen te volgen. Zo bekijkt u het kunstwerk tussen twee hoofdstukken door, in plaats van het als achtergrond bij de meubels te zien. Houd de rest van de inrichting sober, zodat de kleine lichte openingen en kruisende lijnen ook op afstand zichtbaar blijven.
