Over de kunstenaar
Een landschap kon voor Georges Valmier een proeftuin zijn. Via het kubisme kwam hij uiteindelijk tot volledig abstracte schilderkunst. Begin jaren twintig begon de Parijse kunsthandelaar Léonce Rosenberg zijn kunst te steunen via de Galerie de l’Effort Moderne, na de Eerste Wereldoorlog een belangrijk podium voor het kubisme. Paysage dateert uit 1920, toen herkenbare onderwerpen nog houvast boden bij zijn experimenten. Het landschap laat die overgang zien: Valmier liet de zichtbare wereld niet volledig achter zich, maar onderzocht hoeveel daarvan een schilderij moest behouden.
Het kunstwerk
Paysage betekent landschap. Valmier koos dit vertrouwde onderwerp op een moment dat Frankrijk zich artistiek heroriënteerde. De Eerste Wereldoorlog was pas twee jaar voorbij; het kubisme bood een alternatief voor de rechtstreekse weergave van een plek. De titel noemt geen bestemming en laat de locatie open. Daarmee nodigt hij ons uit om het landschap zelf als onderwerp te beschouwen. Niet een aantoonbare locatie staat hier centraal, maar een vraag over weergave. Hoe kan een schilderij de ervaring van een plek overbrengen zonder de herkenningspunten ervan vast te leggen?
Stijl en kenmerken
Rode, dakachtige vormen trekken de blik naar de bovenste helft. Daar suggereren bleke, hoekige fragmenten gebouwen tussen groene vlakken. Een diepblauwe strook loopt door het midden omlaag, naast een hoge okerkleurige vorm. Roestrood beslaat het midden onderaan, terwijl smalle roze vlakken de donkere partijen onderbreken. Fijne, kronkelende lijnen doorkruisen de brede kleurvlakken. Kleine zigzaglijnen en geschulpte tekens suggereren gebladerte zonder een bepaalde boom af te beelden. De blik wisselt tussen architectonische aanwijzingen en vormen die zich niet gemakkelijk laten herkennen. Op deze verticale poster staan de fragmenten dicht opeen, met weinig open ruimte ertussen.
In het interieurontwerp
Stel u deze kunstprint voor boven een laag walnotenhouten dressoir in een leeskamer, waar middaglicht op een fauteuil met havermoutkleurig linnen valt. Vanuit de deuropening zou de blauwe strook het eerst opvallen; naast de stoel kunt u de fijne, slingerende lijnen beter volgen. Een smalle, donkere lijst zou de diepste groentinten herhalen zonder met het rood bovenaan te concurreren. Het kubistische landschap vormt hier een geconcentreerd kleurvlak in een verder ingetogen inrichting. Door de directe omgeving sober te houden, krijgen de kleine tekens de ruimte om op te vallen wanneer u even opkijkt van uw boek.
